Wielki Wschód Polski to organizacja wolnomularska należąca do liberalnego i adogmatycznego nurtu masonerii. Ma charakter świecki i mieszany – zrzesza zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Swoją działalność opiera na refleksji filozoficznej, etyce oraz solidarności międzyludzkiej, a jej dewizą jest „Wolność, Równość i Braterstwo”.
Istotne miejsce w zasadach organizacji zajmuje wolność sumienia. Wielki Wschód Polski nie wymaga przyjęcia określonych dogmatów religijnych – dopuszcza członkostwo osób wierzących i niewierzących. Podkreśla znaczenie wzajemnego szacunku, tolerancji oraz samodzielnego poszukiwania prawdy.
Wśród deklarowanych celów znajdują się rozwój intelektualny i moralny człowieka, pomoc słabszym oraz budowanie odpowiedzialności za społeczeństwo. Organizacja akcentuje również znaczenie praw człowieka, edukacji, dostępu do kultury i ochrony środowiska. Opowiada się za świeckością instytucji publicznych, jednocześnie deklarując, że jako organizacja nie zajmuje stanowiska w sprawach politycznych.
Wielki Wschód Polski tworzą loże wolnomularskie działające na podstawie wspólnej konstytucji i regulaminów. Zachowują one autonomię oraz własny charakter, korzystając z różnych uznanych obrządków. Siedziba stowarzyszenia znajduje się w Warszawie.
Historia Wielkiego Wschodu Polski
Wielki Wschód Polski nawiązuje do tradycji organizacji powołanej 26 lutego 1784 roku przez przedstawicieli lóż działających na ziemiach Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jej pierwszym Wielkim Mistrzem został Andrzej Mokronowski. Początki te wiążą się z epoką oświecenia, rozwojem myśli obywatelskiej oraz środowiskami zaangażowanymi w reformy Rzeczypospolitej.
Dzieje organizacji obejmują okresy rozwoju, zmian strukturalnych i przerw w działalności. W latach 1812–1821 funkcjonował Wielki Wschód Narodowy Polski. W 1821 roku car Aleksander I zakazał działalności wolnomularskiej w Królestwie Polskim. Odrodzenie polskiej masonerii nastąpiło na początku XX wieku, jednak w okresie międzywojennym struktury Wielkiego Wschodu nie funkcjonowały.
Współczesny rozdział tej historii rozpoczął się po przemianach 1989 roku, przy wsparciu Wielkiego Wschodu Francji. W 1991 roku działalność rozpoczęła warszawska loża Wolność Przywrócona. Kolejne lata przyniosły rozwój lóż i przygotowania do utworzenia samodzielnej organizacji.
12 lipca 1997 roku odbyła się uroczystość odrodzenia Wielkiego Wschodu Polski, skupiającego wówczas sześć lóż. Pierwszym Wielkim Mistrzem odnowionej organizacji został filozof i religioznawca Andrzej Rusław Nowicki. W listopadzie tego samego roku WWP zarejestrowano jako stowarzyszenie.
Ważnym etapem była decyzja o przyjmowaniu kobiet, podjęta w 2008 roku. Ukształtowała ona mieszany charakter współczesnego Wielkiego Wschodu Polski.
Więcej informacji o organizacji, jej wartościach i zasadach przyjmowania nowych członków można znaleźć na stronie wielkiwschod.pl.
Źródła: oficjalna strona Wielkiego Wschodu Polski oraz historia organizacji.